Πέτρινα γεφύρια, νερόμυλοι και σπήλαια στο Νομό Τρικάλων.

Κόσμημα της φύσης αποτελούν τα πέτρινα γεφύρια, οι νερόμυλοι και τα σπήλαια στο Νομό Τρικάλων, δίνοντας ένα επιπλέον κίνητρο στους τουρίστες να επισκεφθούν την περιοχή.

Μάλιστα, τα πολλά πέτρινα γεφύρια του νομού περιλαμβάνονται στο στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης της περιοχής που συνέταξε η Σχολή Γεωπονικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, συγκεκριμένα το Τμήμα Ζωικής Παραγωγής και Υδάτινου Περιβάλλοντος. Είναι εντυπωσιακά και αποτελούν ένα από τα ωραιότερα σημεία επίσκεψης στο νομό.

Το Γεφύρι Πόρτας ή Αγίου Βησσαρίωνα χτίστηκε το 1514, από το μητροπολίτη Λαρίσης Βησσαρίωνα. Βρίσκεται λίγο έξω από την Πύλη και γεφυρώνει τον Πορταϊκό ποταμό. Μέχρι το 1936 ήταν ο μοναδικός σύνδεσμος των Τρικάλων με τα χωριά του Ασπροπόταμου. Είναι μονότοξο, με άνοιγμα 28 μέτρων και το δεύτερο σε μέγεθος γεφύρι στη Θεσσαλία.

Το Γεφύρι Παλυοκαρυάς χτίστηκε το 1500-1550, βρίσκεται στο δρόμο Πύλη – Παλαιοκαρυά και γεφυρώνει το ρέμα της Γκρόπας. Παλαιότερα, εξυπηρετούσε από τα Τρίκαλα και την Πύλη τη συγκοινωνία με τα χωριά του Ασπροπόταμου. Είναι μονότοξο με άνοιγμα 19 μέτρων.

Το Γεφύρι Νεραΐδοχωρίου χτίστηκε το 1750 και βρίσκεται κοντά στον αγροτικό δρόμο Νεραϊδοχωρίου – Πύρρας. Είναι μονότοξο με άνοιγμα 17,6 μέτρων και πλέον δεν χρησιμοποιείται.

Το Γεφύρι Πύρρας «Καμάρα», στο χωριό Πύρρα, χτίστηκε το 18ο αιώνα και βρίσκεται στον αγροτικό δρόμο Νεραϊδοχωρίου – Πύρρας. Είναι μονότοξο με άνοιγμα 4 μέτρων.

Κατεστραμμένο είναι το Γεφύρι Δέση, που βρίσκεται στο ρέμα Παλιομαντρί, και δεν είναι γνωστή η χρονολογία κατασκευής του.

Το Γεφύρι Ανθούσας χτίστηκε το 18ο αιώνα. Βρίσκεται στην είσοδο του χωριού, γεφυρώνοντας το ρέμα της Λεπενίτσας (η παλιά ονομασία του χωριού). Είναι μονότοξο με άνοιγμα τόξου 7,30 μέτρων.

Ένα γεφύρι που εντυπωσιάζει είναι αυτό του Μίχου. Δεν υπάρχουν αναφορές για το πότε χτίστηκε, παρ’ όλα αυτά η χρησιμότητά του είναι σημαντική και στις ημέρες μας, καθώς ενώνει την κοινότητα της Ανθούσας με το μοναστήρι της Παναγιάς Γαλακτοτροφούσας. Το γεφύρι είναι εντυπωσιακό, δίτοξο, με άνοιγμα τόξου 12,5 μέτρων.

Ένα γεφύρι με ιστορία είναι αυτό του Χαλικίου, που χτίστηκε το 14ο αιώνα. Βρίσκεται στη είσοδο του χωριού, ενώ σήμερα δεν είναι πια χρήσιμο, καθώς έχει χτιστεί τσιμεντένια γέφυρα. Είναι μονότοξο με άνοιγμα 6,70 μέτρων.

Η Γέφυρα Καπραρίας, στο χωριό Χαλίκι, πιθανολογείται ότι χτίστηκε περίπου το 1500, όταν χτίστηκε και η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου που εξυπηρετούσε.

Μπορεί να χτίστηκε το 18ο αιώνα, αλλά το Γεφύρι Μιχαλάκη Φίλου εξυπηρετεί ακόμη τις μετακινήσεις από και προς το Μέτσοβο και γεφυρώνει τον Ασπροπόταμο, σε αντίθεση με το Γεφύρι Κρανιάς, στο χωριό Κρανιά, που χτίστηκε στα τέλη του 1800 και σήμερα δεν χρησιμοποιείται. Βρίσκεται στην είσοδο του χωριού, γεφυρώνει παραπόταμο του Ασπροπόταμου κι έχει άνοιγμα τόξου 15 μέτρων.

Το Γεφύρι Γκίκα στο χωριό Κρανιά χτίστηκε στα μέσα του 18ου αιώνα και εξυπηρετεί τις μετακινήσεις προς τον παλιό νερόμυλο. Είναι μονότοξο με άνοιγμα 7,60 μέτρων.

Ένα σχετικά νεώτερο ηλικιακά γεφύρι είναι αυτό της Μεσοχώρας. Χτίστηκε την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα, με την ίδια επιμέλεια με τα γεφύρια Τέμπλας και Αυλακίου. Βρίσκεται μετά τη Μεσοχώρα και χρησιμεύει ακόμα και σήμερα για το γεφύρωμα του Αχελώου. Είναι μονότοξο με άνοιγμα του κυρίου τόξου 30 μέτρων.

Το Γεφύρι Βαλκάνου είναι κατεστραμμένο και δεν είναι γνωστό το πότε χτίστηκε, ενώ το Γεφύρι Ελληνικών χτίστηκε το 1241 στον παραπόταμο του Αχελώου, Αρέντα.

Το Γεφύρι Μεσούντας, το τοξωτό γεφύρι της Σαρακίνας, το Γεφύρι της Γριάς, που βρίσκεται δίπλα στο φαράγγι της «Μάννας», το Γεφύρι Σμίξη, το Γεφύρι Πιαλεάς στο Δήμο Πιαλείας, το Γεφύρι Μουκόσι, το Γεφύρι Κλεινού στον οικισμό του Κλεινοβού και το Γεφύρι Ξηροκάμπου Οξύνειας συμπληρώνουν την πληθώρα των πέτρινων αυτών κοσμημάτων στο Νομό Τρικάλων.

Τα Τρίκαλα έχουν και σπουδαία σπήλαια, που θα μπορούσαν, μαζί με τα πέτρινα γεφύρια και τις εκκλησίες, να αποτελέσουν τμήμα ενός πολυήμερου, ολοκληρωμένου τουριστικού πακέτου.

Το Σπήλαιο Λέγκω βρίσκεται πάνω στο βουνό Πόρπη (Χαλικόβουνο) και σε υψόμετρο 1.474, πάνω από το δεύτερο, 30 μέτρων, καταρράκτη. Είναι από τα λίγα σπήλαια στην Ελλάδα που έχει υπόγειο ποταμό, ενώ διαθέτει περίτεχνους και πολύχρωμους σχηματισμούς σταλακτιτών και σταλαγμιτών.

Σύμφωνα με την παράδοση, το σπήλαιο βρέθηκε από έναν κυνηγό το 1945 και φέρει το όνομα μιας κοπέλας από το χωριό, της Λέγκως, η οποία κρύφτηκε εκεί για να μην την παντρέψουν.

Το φημισμένο Σπήλαιο Θεοπέτρας βρίσκεται στο δρόμο Τρικάλων – Καλαμπάκας, 3 χλμ πριν από τα Μετέωρα, στο χωριό Θεοπέτρα. Βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 100 από την επιφάνεια της πεδιάδας και 280 από την επιφάνεια της θάλασσας. Το σπήλαιο έχει σημαντική επιστημονική αξία για την προϊστορία όλου του ελλαδικού χώρου (και όχι μόνο). Είναι από τα λίγα σπήλαια στην Ελλάδα με τόσο μεγάλο εύρος επιχώσεων, που καλύπτουν την εξέλιξη του ανθρώπου σε μια περίοδο πολύ καθοριστική, αυτή της μετάβασής του από το Νεάτερνταλ στο Χόμο Σάπιενς.

Άλλα σημαντικά σπήλαια στο νομό είναι τα Σπήλαια Μπέη, Ανταλλαξίμων, Ελληνοκάστρου, Φτερόλακκα στην Κόρη, Δέσης και Σπήλαιο Σταυρός, μεταξύ Αγίου Προκοπίου και Καλογήρων.

Εκτός των γεφυριών και των σπηλαίων, πόλο έλξης για τους τουρίστες αποτελούν και οι παλιοί νερόμυλοι, έντεκα στο σύνολο, άλλοι ανακαινισμένοι και άλλοι όχι.

Αυτοί είναι οι παλιοί ανακαινισμένοι νερόμυλοι στην Παλαιοκαρυά, στο Πολυνέρι, στον Άγιο Προκόπιο, στην κοινότητα Κατάφυτο, οι παραδοσιακοί νερόμυλοι στη Μεσοχώρα, στην Πεύκη, στο Ροπωτό, στο Παλαιοχώρι και οι παλιοί νερόμυλοι στη Μεγάρχη (από το 1800 μ.Χ.), στον Εξάλοφο και στο Μυρόφυλλο.

Πηγή: ΑΠΕ

Δυτική Μακεδονία: Οι “Άλπεις” της Ελλάδας

Ανάβαση στα δύο χιλιάδες μέτρα στις Δρακόλιμνες της Φλέγγας, κολύμπι στα νερά του φαραγγιού της Πορτίτσας, εξερεύνηση στη σπηλιά του Δράκου, στην Καστοριά, ράφτινγκ και καγιάκ στους ποταμούς Βενέτικο και Αλιάκμονα, ιππασία στο Νυμφαίο. Είναι μια μικρή μόνο “γεύση” από όσα μπορεί να ζήσει κάποιος στη Δυτική Μακεδονία, έναν εναλλακτικό τουριστικό προορισμό για όσους δεν θέλουν να συνωστίζονται στην παραλία για μια ομπρέλα, βρίσκουν ακριβά τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, δεν αντέχουν το μποτιλιάρισμα καθ΄ όδον για μια θέση στην πλαζ, αποζητούν την ησυχία τους μακριά από την πολυκοσμία, λατρεύουν τη φύση και θέλουν να τη γνωρίσουν καλύτερα.

Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας είναι η μοναδική στην Ελλάδα που δεν διαθέτει παραλίες. Δεν της λείπει, όμως, καθόλου το υδάτινο στοιχείο, αφού διαθέτει οκτώ λίμνες και πολλά ποτάμια. Το νερό εναλλάσσεται αρμονικά με βραχώδεις όγκους, φαράγγια, θολωτά γεφύρια, δασωμένους λόφους, ρέματα και χαράδρες.

Νομός Γρεβενών

Ξεκινώντας από τα Γρεβενά, ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τα απέραντα δάση της οροσειράς της Πίνδου, τα ορεινά ρέματα της περιοχής και τα αλπικά λιβάδια. Οι επίδοξοι περιηγητές έχουν να επιλέξουν ανάμεσα σε μια ποικιλία διαδρομών στο εσωτερικό της Βάλιας Κάλντα, το όρος Όρλιακας, τη Βασιλίτσα και την περιοχή του Σπηλαίου. Σκαρφαλωμένες στο Μαυροβούνιο όρος, βρίσκονται οι Δρακόλιμνες της Φλέγγας, όπου φτάνει κάποιος, ακολουθώντας τα μονοπάτια από το Αρκουδόρεμα, το ρέμα Σαλατούρα, το διάσελο Σαλατούρα Μηλιάς, το ορειβατικό καταφύγιο του Δήμου Μετσόβου ή το χωριό Βωβούσα.

Η περιοχή ενδείκνυται, εξάλλου, για εναλλακτικές δραστηριότητες, όπως το ράφτινγκ και το καγιάκ στα ποτάμια των Γρεβενών, το κολύμπι στα νερά του φαραγγιού της Πορτίτσας, αλλά και την ιππασία, στα κατάφυτα και καταπράσινα μονοπάτια του εθνικού δρυμού.

Για τους λιγότερο τολμηρούς, ο νομός προσφέρει έναν κατάλογο από αξιοθέατα που συμπεριλαμβάνει μεγάλα μοναστήρια, λαογραφικές συλλογές στα παραδοσιακά χωριά, εντυπωσιακά πετρόχτιστα γεφύρια, λιθόστρωτα μονοπάτια αλλά και τα ευρήματα της παλαιοντολογικής έρευνας στη Μηλιά Γρεβενών, όπου ανακαλύφθηκαν χαυλιόδοντες, ηλικίας τριών εκατομμυρίων ετών.

Τα Γρεβενά επιφυλάσσουν και μια πληθώρα γαστρονομικών εκπλήξεων, με κύριο στοιχείο τα μανιτάρια, που αποτελούν το τιμώμενο προϊόν, στη γιορτή που διοργανώνεται κάθε Αύγουστο, στις όχθες του Βενέτικου ποταμού.

Νομός Καστοριάς

Λίγο βορειότερα, στο νομό Καστοριάς, ο περιηγητής μπορεί να ξεκινήσει μια ενδιαφέρουσα διαδρομή από το Νεστόριο, την πύλη εισόδου της οροσειράς του Γράμμου, μέχρι τις πηγές του Αλιάκμονα.

Στο κέντρο του νομού, η πόλη της Καστοριάς καθρεφτίζει την ομορφιά της στην ομώνυμη λίμνη, ενώ στις περιοχές, όπου οι όχθες της συναντούν τα βραχόβουνα, σχηματίζεται η σπηλιά του Δράκου, που ανακαλύφθηκε μόλις το 1954 και απέχει 15 μέτρα από τον παραλίμνιο δρόμο.

Για όσους ενδιαφέρονται για τα μνημεία του Πολιτισμού και της Ορθοδοξίας, ο νομός διαθέτει 13 βυζαντινά και μεταβυζαντινά μοναστήρια με τοιχογραφίες και εικόνες Αγίων του 12ου και 13ου αιώνα. Πόλος έλξης τουριστών είναι και ο λιμναίος οικισμός του Δισπηλιού, όπου με βάση τα ευρήματα της νεολιθικής περιόδου έχει δημιουργηθεί πιστή αναπαράσταση του προϊστορικού οικισμού.

Τέλος, για τους λάτρεις της φύσης και της μουσικής υπάρχει το River πάρτι, ένας πολυετής θεσμός, που συγκεντρώνει κάθε χρόνο, στις αρχές Αυγούστου, χιλιάδες επισκέπτες. Γνωστοί μουσικοί συναντώνται με το κοινό στις όχθες του Αλιάκμονα, κάτω από την πυκνή βλάστηση, στο Νεστόριο της Καστοριάς.

Νομός Φλώρινας

Στο βορειοδυτικό άκρο της Ελλάδας, οι λίμνες Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα συνιστούν έναν μοναδικό υγροβιότοπο, αποτελούν φυσικό σύνορο ανάμεσα σε τρία κράτη και γύρω τους αναπτύσσουν έντονη δραστηριότητα καλλιεργητές φασολιού, ψαράδες, κτηνοτρόφοι, ιδιοκτήτες τουριστικών επιχειρήσεων και κάτοικοι της περιοχής. Το νησάκι του Αγίου Αχιλλείου “επιπλέει” στα νερά της Μικρής Πρέσπας, ενώ ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να θαυμάσει από κοντά την βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, που χτίστηκε το 11ο αιώνα από τον τσάρο Σαμουήλ.

Πόλος έλξης επισκεπτών είναι και ο παραλίμνιος οικισμός των Ψαράδων, μια περιοχή με σπάνια βιοποικιλότητα, έντονο παραδοσιακό στοιχείο, λιθόστρωτα σοκάκια αλλά και περίφημους μεζέδες.

Εξάλλου, ο επισκέπτης της Φλώρινας μπορεί να κάνει μια γραφική βόλτα στις περιοχές των λιμνών Χειμαδίτιδας και Ζάζαρης, του Δήμου Αετού και της λίμνης Πετρών, του Δήμου Αμυνταίου. Στην περιοχή δημιουργούνται μικρά λιμανάκια, πλωτές πεζογέφυρες, πλωτοί κυματοθραύστες και πλωτές εξέδρες.

Απαραίτητος σταθμός του ταξιδιού είναι και το ορεινό Νυμφαίο, ένας γνήσιος παραδοσιακός οικισμός που προσφέρει στον περιηγητή τη δυνατότητα να παρατηρήσει τις αρκούδες από τις εγκαταστάσεις του “Αρκτούρου”, να κάνει ιππασία στα κατάφυτα μονοπάτια και να δοκιμάσει τα παραδοσιακά γλυκά του κουταλιού, που φτιάχνουν οι γυναίκες του συνεταιρισμού.

Νομός Κοζάνης

Ένα οικοσύστημα που δημιουργήθηκε με ανθρώπινη παρέμβαση, το 1973, η λίμνη Πολυφύτου, δεσπόζει στο νομό Κοζάνης και έχει συγκεντρώσει γύρω της παραγωγικές, οικοτουριστικές, αλιευτικές και ναυταθλητικές δραστηριότητες. Πριν από 36 χρόνια, η κοιλάδα του Αλιάκμονα σκεπάστηκε από τα νερά του ποταμού με τη δημιουργία φράγματος και τη λειτουργία ενός από τους σημαντικότερους υδροηλεκτρικούς σταθμούς της χώρας.

Στην κοιλάδα “πνίγηκαν” τα χωριά Νεράιδα και Πολύφυτο, οι κάτοικοι των οποίων αναγκάστηκαν να μετεγκατασταθούν σε άλλους οικισμούς. Στα υπόγεια σπίτια “ζουν” σήμερα γιγάντιοι γουλιανοί που φτάνουν τα 2,5 μέτρα μήκος και τα 200 κιλά βάρος και κάνουν περήφανους τους ψαράδες που καταφέρνουν να τους πιάσουν.

Σήμερα, η διαδρομή γύρω από τη λίμνη είναι μαγευτική. Ο επισκέπτης αξίζει να βρεθεί στο γραφικό Βελβεντό, να κάνει θαλάσσιο σκι στα νερά της λίμνης, να γευτεί ψάρι σε ένα από τα γραφικά ταβερνάκια, αλλά και να δοκιμάσει τα υπέροχα ροδάκινα της περιοχής.

Η περιήγηση στο νομό Κοζάνης ολοκληρώνεται με μια επίσκεψη στους καταρράκτες του Σκεπαστού, τους ορεινούς και ημιορεινούς όγκους της Βλάστης, του Βοΐου και του Μπούρινου, τη βασιλική νεκρόπολη της Αιανής, το βυζαντινό κάστρο των Σερβίων και τους μακεδονικούς τάφους της Εορδαίας, αλλά και το παλαιοντολογικό, ιστορικό και λαογραφικό μουσείο της Πτολεμαϊδας, όπου εκτίθενται οστά μαμούθ, χαυλιόδοντες από ελεφαντοειδή, απολιθώματα εντόμων, φυτών και κοχυλιών, που αποδεικνύουν ότι η περιοχή ήταν κάποτε καλυμμένη από θάλασσα.

Πηγή: ΑΠΕ

“Γυναικών Λατρείες, Τελετουργία και Καθημερινότητα στην Κλασική Αθήνα”

Την έκθεση “Γυναικών Λατρείες, Τελετουργία και Καθημερινότητα στην Κλασική Αθήνα”, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, εγκαινίασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας, παρουσία του υπουργού Πολιτισμού κ. Αντώνη Σαμαρά.

Η έκθεση παρουσιάζεται με αφορμή τα 180 χρόνια από τη θέσπιση του μουσείου και τα 120 από τα εγκαίνιά του. Πραγματοποιείται από κοινού με το Κοινωφελές Ιδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης,παρουσιάστηκε στη Νέα Υόρκη από τον περασμένο Δεκέμβριο μέχρι και τον Μάρτιο, και χωρίζεται σε πέντε ενότητες.

Στην Αθήνα τα αντικείμενα είναι 172, καθώς έχουν προστεθεί 17 από τα θεωρούμενα ως “αμετακίνητα”, με πρώτη τη λεγόμενη Αθηνά του Βαρβακείου. Την επιστημονική επιμέλεια της έκθεσης έχουν ο διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου δρ Νικόλαος Καλτσάς και ο καθηγητής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Τζον Χόπκινς, δρ Αλαν Σαπίρο.

Η πρώτη ενότητα, με τίτλο “Θεές”, είναι αφιερωμένη στη λατρεία γυναικείων θεοτήτων και συγκεκριμένα της Αθηνάς, της Αφροδίτης, της Αρτεμης, της Δήμητρας και της Κόρης. Στην ενότητα αυτή περιλαμβάνεται και η λατρεία μυθικών γυναικών, ηρωίδων, όπως ήταν οι κόρες του Κέκροπα, η Αγλαυρος, η Ερση και η Πάνδροσος. Μοναδικά ανάγλυφα του Εθνικού Μουσείου και μία εξαιρετική πυξίδα του Ζωγράφου του Μειδία εικονογραφούν τον μύθο των Κεκροπιδών.

Η δεύτερη ενότητα, με τον τίτλο “Ιέρειες”, αναφέρεται σε μυθικές Ιέρειες, όπως τη Θεανώ και την Ιφιγένεια, μέσα από αγγεία από το Βατικανό, τη Φεράρα και το Βρετανικό Μουσείο, επώνυμες ιέρειες μέσα από ενεπίγραφες επιτύμβιες στήλες και κιονίσκους, ή ιέρειες που απεικονίζονται σε αγγεία και ανάγλυφα να κρατούν το κλειδί του ναού ή το ξόανο μιας θεότητας.

Στην τρίτη ενότητα, με τίτλο “Οι γυναίκες στη λατρεία”, παρουσιάζονται οι γυναίκες να συμμετέχουν σε λατρευτικά δρώμενα ως κανηφόροι, σπένδουσες ή συμμετέχουσες σε θυσία. Εδώ περιλαμβάνεται και το αντίγραφο του περίφημου πίνακα από τον Πιτσά (το πρωτότυπο στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο).

Η τέταρτη ενότητα, με τον τίτλο “Γιορτές”, δείχνει μέσα από μελανόμορφα και ερυθρόμορφα αγγεία ελληνικών και ξένων μουσείων τη συμμετοχή των γυναικών σε μεγάλες γιορτές, όπως τα Παναθήναια ή σε αμιγώς γυναικείες γιορτές, όπως στα Αδώνια και στα Θεσμοφόρια, αλλά και σε γιορτές προς τιμή του Διονύσου κ.λπ. Στην ενότητα αυτή εκτίθεται και το γύψινο αντίγραφο του Λίθου V της ανατολικής ζωφόρου του Παρθενώνα (το πρωτότυπο στο Βρετανικό Μουσείο).

Πηγή: ΑΠΕ