Μια μελανή σελίδα στον καλλιτεχνικό χώρο της Ελλάδας, αλλά και κατάμαυρη για το ΚΚΕ είναι η δολοφονία μιας μεγάλης ηθοποιού, της Ελένης Παπαδάκη, που ακόμη και σήμερα δεν τολμούν να προφέρουν το όνομά της τόσο στον Περισσό όσο και στο χώρο του θεάτρου, καθώς στη δολοφονία της έπαιξαν ρόλο και συνάδελφοί της. Τελικά, αν ισχύει (και ισχύει) ότι την ιστορία την γράφουν οι νικητές, υπάρχουν άνθρωποι που καταφέρνουν να τους «εκδικούνται» μέσα από την χαραμάδα του χρόνου, μην αφήνοντας το παιχνίδι «να λήξει». Ίσως γιατί η ιστορία των νικητών είναι μια αφήγηση λέξεων, ενώ σε τέτοιες περιπτώσεις, η ιστορία των νικημένων είναι μια αφήγηση αρωμάτων… Τέτοια ήταν η περίπτωση της Ελένης Παπαδάκη. Ήταν ένα σπάνιο φαινόμενο που κάποιοι μέτριοι νικητές, για να υπάρξουν, του κλέψαν την γλώσσα, του κλέψαν την τέχνη και την ζωή. Που έβγαινε στη σκηνή και με δυο ατάκες έκλεβε την παράσταση, χτυπώντας ως το μεδούλι τον εφησυχασμό μιας κοινωνίας και τον ναρκισσισμό των καλλιτεχνών.

Η φρικώδης δολοφονία της από την ΟΠΛΑ τον Δεκέμβρη του ’44, δεν επέτρεπε στην αριστερή συντήρηση κι ευθυνοφοβία να την αντικρίσει ως σύμβολο. Όταν το πτώμα της αναγνωρίστηκε, δυστυχώς γυμνό και κακοποιημένο, έναν μήνα μετά στην ΟΥΛΕΝ, δεν μπορούσε παρά να κραυγάζει μες στη σιωπή του για την «απροσχημάτιστη και παντοδύναμη βία, ηθική και υλική, που ασκεί μια κοινωνία εκδικητική, διεφθαρμένη και υποκριτική, στα άτομα που αρνούνται να αφομοιωθούν μαζί της». Στην κομματική απολογία του για τα πεπραγμένα εκείνου του υστερικού Δεκέμβρη ο τότε ΓΓ του ΚΚΕ, έχοντας και τα πλήρη στοιχεία από διασωθέντες αριστερούς, παραδέχτηκε ότι ο φόνος της Παπαδάκη ήταν φόνος αθώου, ενώ κάποιοι από τους φονιάδες της εκτελέστηκαν από λαϊκό δικαστήριο λίγους μήνες αργότερα.

Η Ελένη Παπαδάκη γεννήθηκε στην Αθήνα στις 4 Νοεμβρίου του 1908. Ανατράφηκε σε ένα περιβάλλον όπου η μάθηση, η πνευματική και ψυχική καλλιέργεια θεωρούταν υποχρέωση του ατόμου προς τον εαυτό του. Ο παππούς της ήταν καθηγητής καλλιτεχνολογίας, αισθητικής και λατινικής φιλολογίας, ο πατέρας της σπουδαγμένος στη Ροβέρτειο Σχολή και η μητέρα της διακρινόταν για τη μουσική της καλλιέργεια, επομένως ήταν φυσικό επακόλουθο να εξοικειωθεί και η Ελένη από πολύ νωρίς με τη μουσική και τη λογοτεχνία. Ιδιαίτερα εξοικειωμένη ήταν από τα παιδικά της χρόνια, με τη γερμανική κουλτούρα και γλώσσα, τα αγγλικά, τα γαλλικά και τα ιταλικά, αλλά και με το πιάνο και το τραγούδι.

Η πρώτη της ουσιαστική επαφή με το θέατρο έγινε το 1923, όταν αρρώστησε από πλευρίτιδα και αναγκάστηκε να διακόψει προσωρινά τα μαθήματα πιάνου και τραγουδιού που παρακολουθούσε στο Ελληνικό Ωδείο. Εκείνη την περίοδο, αναζητώντας διέξοδο έκφρασης, παρακολούθησε ως ακροάτρια τις τακτικές μαθητικές παραστάσεις και τα μαθήματα του Νίκου Παπαγεωργίου, διευθυντή της Δραματικής Σχολής του Ελληνικού Ωδείου. Στράφηκε προς το θέατρο και στις 6 Απριλίου 1924 συμμετείχε στην επίδειξη της Δραματικής Σχολής με δυο μονόπρακτα σε διδασκαλία Νίκου Παπαγεωργίου. Την ίδια χρονιά, ο Σπύρος Μελάς αναζητώντας νέο αίμα για να στελεχώσει το θέατρο που επρόκειτο να ιδρύσει, επέλεξε μαθητές από διάφορες σχολές, ανάμεσά τους και την Ελένη Παπαδάκη, η οποία στις 10 Ιανουαρίου 1925 εμφανίστηκε στο έργο «Πειρασμός» του Ξενόπουλου ερμηνεύοντας το ρόλο της Αγγέλας. Μετά από μια σειρά επιτυχίες, ο Σπύρος Μελάς ανεξαρτητοποιήθηκε από την κηδεμονία των Ωδείων, ιδρύοντας το «Θέατρο Τέχνης». Τότε υπέγραψε η Ελένη Παπαδάκη το πρώτο επαγγελματικό της συμβόλαιο.

Η πραγματική καριέρα της Παπαδάκη ξεκίνησε στις 24 Ιουνίου 1925, όταν εμφανίστηκε στο ρόλο της Προγονής στο έργο του Πιραντέλλο «Έξη πρόσωπα ζητούν συγγραφέα». Αναφερόμενος σε αυτή της την εμφάνιση, ο Αρτέμης Μάτσας σημειώνει: «…Μόλις εμφανίστηκε, γέμισε η σκηνή φως. Σβήσανε όλα τα άλλα πρόσωπα. Η μαγεία απλώθηκε παντού…» Το όνομα της νέας πρωταγωνίστριας άρχισε να συζητιέται πολύ έντονα στους καλλιτεχνικούς κύκλους της εποχής και πολύ σύντομα πρώτα η Κυβέλη (Νοέμβριος 1925) και στη συνέχεια ο Αιμίλιος Βεάκης (Ιανουάριος 1926) κάλεσαν την Ελένη Παπαδάκη να εμφανιστεί μαζί τους στη σκηνή. Το 1931 έκανε θίασο με τον Μήτσο Μυράτ και τον Περικλή Γαβριηλίδη και ένα χρόνο αργότερα συνεργάστηκε με την Μαρίκα Κοτοπούλη.

Όμως οι προσωπικές εμπάθειες συναδέλφων της – τα ονόματά τους δεν δόθηκαν ΠΟΤΕ στη δημοσιότητα! – που έφτασαν στο σημείο να την κατηγορούν για… δοσίλογη και… συνεργάτιδα των Γερμανών και τα συμπλέγματα των κομμουνιστών στέρησαν απο την Ελλάδα μια μεγάλη Ελληνίδα ηθοποιό!

Πηγή

helectra

Share

Σχόλια
  1. Ο/Η George λέει:

    Υοβάνης, τις φήμες τις αναπαράγαγαν κάτι κομούνια σαν τον Κατράκη, οπότε άσε τις υποδείξεις. Μια σημαντική λεπτομέρεια είναι πως ο Κατράκης απ το φθινόπωρο του 43 ως την απελευθέρωση, το μεγαλύτερο μέρος δηλαδή της κυβέρνησης του Ράλλη, που συμπίπτει με την συκοφαντική εκστρατεία εναντίων της Παπαδάκη, δούλευε στο κρατικό θέατρο Θεσσαλονίκης, ΔΕΝ ΉΤΑΝ ΑΘΗΝΑ (εκτός αν επί κατοχής έκανε ταξιδάκια), οπότε ήταν ο τελευταίος που έπρεπε να μιλάει για την Παπαδάκη.
    gregor, όπως τα λες είναι αλλά τι ψάχνεις να βρεις, όταν μιλάς για κομούνια δεν βγάζεις άκρη.

  2. Ο/Η μαρια λέει:

    Τα ονοματα τους δεν δοθηκαν ποτε στη δημοσιοτητα..

    Ένας από τους καταδότες της, λέγεται οτι ήταν ο Μάνος Κατράκης.

    • Ο/Η Υοβάνης λέει:

      Το γεγονός της καταδίκης των φονιάδων αποτελεί, εν μέρει, απόδοση δικαιοσύνης. Αναμφισβήτητα όλοι θα θέλαμε να γνωρίζαμε τους συκοφάντες! Ατυχώς, να ξεκινάς με «λέγεται ότι» και να αναπαράγεις φήμες, σε κάνει μαράκι μας έναν από αυτούς, ανεξαιρέτως όποιων αγαθών προθέσεων…

      • Ο/Η gregor λέει:

        Δεν ξέρω για τον Κατράκη. Είναι γεγονός όμως πως λίγο πριν την δολοφονία της διαγράφτηκε από το σεη, με προτροπή μερίδας αριστερών ηθοποιών, που την κατηγορούσαν για προδοτική στάση στην κατοχή. Απ αυτούς που υπέγραψαν στην διαγραφή της πιθανόν να ήταν και ο Κατράκης. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ευθύνονται σε τεράστιο βαθμό για την δολοφονία της. Στις συνελεύσεις αυτές, που έκανε το σωματείο των αριστερών ηθοποιών ένας απ αυτούς, ο Αντώνης Γιαννίδης, διέδιδε πως η Παπαδάκη έκανε πάρτυ στην ταράτσα του σπιτιού της με Γερμανούς. Έχουμε και λέμε:
        η Παπαδάκη έμενε στο ίδιο σπίτι με την μητέρα της, τον αδερφό της και την γυναίκα του. Γείτονές της ήταν μεταξύ άλλων: ο εαμίτης ηθοποιός Δημήτρης Μυράτ, κάποια Μπούμπα Κορυζή που όταν ρωτήθηκε μετά την κατοχή, είπε πως στο σπίτι της Παπαδάκη δεν ερχόντουσταν πότε Γερμανοί, αλλά κυρίως η επιστήθια φίλη της Αιμιλία Καραβία που το σπίτι της ήταν κολλητό με της Ελένης. Αυτή η Αιμιλία φιλοξενούσε στο σπίτι της έναν φίλο , τον Σάμ Μπράντενμπεργκ που φημολογήτε πως είχε σχέση με την Παπαδάκη. Το ωραίο της υπόθεσης είναι πως ο Σαμ ήταν Εβραίος.
        Όλα αυτά είναι απολύτος εξακριβωμένα. Ερωτώμαι λοιπόν, πως η Παπαδάκη έκανε πάρτυ με Γερμανούς, όπως διέδιδε αυτός ο Γιαννίδης, ενώ κανείς γείτονας, ούτε ο εαμίτης Μυράτ ισχυρίστηκε κάτι τέτοιο? Και κυρίως με έναν Εβραίο στο διπλανό δωμάτιο, ο οποίος δεν πειράχτηκε ποτέ από τους ναζί?
        Αυτά για τις αβάσιμες συκοφαντίες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s